Geschiedenis - Warmond

De oude binnenduinen tussen de Noordzee en de moerassige streken rond Haarlemmer-, Kager-, en Leidse-meren hadden al vroeg bewoning. Warmond onderscheidt zich hierin niet van de overige dorpen ten noorden van Leiden. In de 9de eeuw wordt het dorp reeds vermeld, in 1063 is er al een kapel.

De naam Warmond zou verklaard moeten worden door één van de oudst voorkomende vormen Warmunda, te zien als de oude waternaam Warm, voorzien van het Germaanse achtervoegsel -unde of -unda. De oude Rijnvertakking die nu Leede/ Hofleede heet, zou oorspronkelijk Warm of met achtervoegsel Warmunde geheten hebben en deze waternaam zou op de nederzetting langs dit water zijn overgegaan.

In de Middeleeuwen was Warmond een van de belangrijkste dorpen in deze streek. Het dorp telde vier grote kastelen; het Huys te Warmont, Oud-Teylingen of Lokhorst, Oud-Alkemade en een vierde kasteel, waarvan in de zomer van 1965 de fundamenten werden blootgelegd. Vooral door deze opeenhoping van edelen en geestelijkheid heeft Warmond het in het begin van de 80-jarige oorlog zwaar te verduren gehad, zowel van de zijde van de Spanjaarden als van de rebellerende Leidse bevolking. Kastelen, kerk, kloosters en een groot deel van het dorp werden verwoest. De toren van de kerk staat nog steeds, maar het schip en het koor zijn sindsdien een ruïne. Dankzij de bezielende leiding van een der grootste mannen uit de Warmondse historie, de ambachtsheer Jonkheer Johan van Duvenvoirde en Woude, bijgenaamd de admiraal van Warmond, vorderde de herbouw snel en kwam Warmond in de 17de eeuw tot grote bloei. De Rooms-Katholieke geestelijkheid van de niet meer herbouwde kloosters werd opgevolgd door aanhangers van een aantal vrijzinnig-protestantse groeperingen: Remonstranten, Socinianen, Collegianten (deze groepering, later bekend als Rijnsburger Collegianten, ontstond in Warmond) en Rozenkruisers; een geestelijk klimaat, waarbij een bloeiende rederijkerskamer goed paste.

De voornaamste middelen van bestaan waren in de Middeleeuwen veeteelt en visvangst. In de 17de eeuw wordt de visvangst vervangen door scheepsbouw en huisnijverheid in de textielindustrie. In de 19de eeuw verdween de scheepsbouw en doet de bloembollenteelt haar intrede. In de 20ste eeuw wordt dit alles overvleugeld door de opkomst van Warmond als recreatiegemeente aan de Kagerplassen.

Opties